دیابت شایع‌ترین بیماری غدد درون‌ریز است و میلیون‌ها ایرانی را درگیر کرده است. این بیماری اگر کنترل نشود، به‌تدریج به چشم، کلیه، اعصاب، قلب و پاها آسیب می‌زند؛ اما با تشخیص به‌موقع و مدیریت درست، می‌توان زندگی کاملاً سالمی داشت. کلینیک غدد همراه با فوق‌تخصص غدد، پایش دقیق HbA1c، مشاوره‌ی تغذیه و درمان‌های به‌روز، کنترل پایدار قند خون را هدف قرار می‌دهد.

دیابت چیست؟

دیابت زمانی رخ می‌دهد که بدن نتواند قند خون (گلوکز) را به‌درستی تنظیم کند — یا به دلیل کمبود انسولین، یا به دلیل مقاومت بدن نسبت به انسولین. در نتیجه قند خون بالا می‌ماند و به مرور به بافت‌های مختلف آسیب می‌رساند.

انواع دیابت

• دیابت نوع ۱: سیستم ایمنی سلول‌های تولیدکننده‌ی انسولین را تخریب می‌کند؛ معمولاً در کودکان و جوانان، نیازمند انسولین.
• دیابت نوع ۲: شایع‌ترین نوع (بیش از ۹۰٪)؛ مقاومت به انسولین همراه با سبک زندگی و ژنتیک.
• دیابت بارداری: در دوران حاملگی بروز می‌کند و نیاز به کنترل دقیق برای سلامت مادر و جنین دارد.
• پیش‌دیابت: قند خون بالاتر از نرمال اما نه در حد دیابت — مرحله‌ی طلایی برای پیشگیری.

علائم دیابت

• تشنگی و خشکی دهان بیش از حد (پرنوشی)
• تکرر ادرار، به‌ویژه شب‌ها (پرادراری)
• گرسنگی زیاد (پرخوری)
• کاهش وزن بی‌دلیل (به‌ویژه نوع ۱)
• خستگی و بی‌حالی مزمن
• تاری دید
• کندی بهبود زخم‌ها
• عفونت‌های مکرر (پوستی، ادراری، قارچی)
• بی‌حسی یا گزگز دست و پا

تشخیص دیابت

• قند خون ناشتا (FBS): ۱۲۶ یا بالاتر = دیابت
• HbA1c (هموگلوبین A1c): ۶.۵٪ یا بالاتر = دیابت (نشان‌دهنده‌ی میانگین قند ۳ ماه اخیر)
• تست تحمل گلوکز (OGTT): قند ۲ ساعته ۲۰۰ یا بالاتر
• قند خون تصادفی: ۲۰۰ یا بالاتر همراه با علائم

عوارض دیابت کنترل‌نشده

• چشم (رتینوپاتی): آسیب شبکیه، خطر کوری
• کلیه (نفروپاتی): نارسایی کلیه
• اعصاب (نوروپاتی): بی‌حسی و درد دست و پا
• پای دیابتی: زخم‌های دیربهبود که نیاز به مراقبت تخصصی دارند
• قلب و عروق: سکته‌ی قلبی و مغزی

روش‌های درمان در کلینیک همراه

• آموزش و مشاوره‌ی تغذیه: برنامه‌ی غذایی فردی برای کنترل قند و وزن
• تغییر سبک زندگی: ورزش منظم و کاهش وزن
• داروهای خوراکی: متفورمین و سایر داروهای کاهنده‌ی قند
• داروهای جدید: مهارکننده‌های SGLT2 و آگونیست‌های GLP-1 (با مزیت قلبی و کاهش وزن)
• انسولین‌درمانی: تنظیم دقیق دوز در نوع ۱ و نوع ۲ پیشرفته
• پایش منظم: HbA1c هر ۳ ماه، کنترل فشار خون و چربی
• غربالگری عوارض: چشم، کلیه و معاینه‌ی پا

پیشگیری و کنترل

• کنترل وزن و دور کمر
• رژیم کم‌قند و پرفیبر
• ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی در هفته
• ترک سیگار
• کنترل فشار خون و چربی خون
• پایش منظم قند و آزمایش دوره‌ای

سؤالات متداول

آیا دیابت نوع ۲ قابل برگشت است؟

در مراحل اولیه و با کاهش وزن چشمگیر و تغییر سبک زندگی، بسیاری از بیماران می‌توانند قند خود را بدون دارو در محدوده‌ی نرمال نگه دارند (Remission). اما این موضوع نیاز به پیگیری مداوم دارد.

HbA1c چیست و چرا مهم است؟

HbA1c میانگین قند خون شما در ۲ تا ۳ ماه گذشته را نشان می‌دهد. هدف برای اکثر بیماران دیابتی، زیر ۷٪ است. این آزمایش بهترین شاخص کنترل بلندمدت دیابت محسوب می‌شود.

آیا با دیابت می‌توانم میوه بخورم؟

بله، اما با اندازه و انتخاب درست. میوه‌های با شاخص قند پایین و در حد متعادل توصیه می‌شوند. برنامه‌ی دقیق توسط کارشناس تغذیه‌ی کلینیک تنظیم می‌شود.

خدمات مرتبط

چاقی و کنترل وزن · چربی خون و سندرم متابولیک · زخم پای دیابتی