زخم وریدی شایعترین نوع زخم مزمن پای انسان است و در ۸۰٪ موارد زخمهای مزمن ساق پا را شامل میشود. این زخمها معمولاً در نتیجهی نارسایی مزمن وریدی (CVI) و واریس درماننشده ایجاد میشوند. کلینیک زخم همراه با همکاری تیم متخصصان عروق، درمان جامع زخم وریدی شامل درمان فشاری، ابلیشن و درمان موضعی را ارائه میدهد.
زخم وریدی چیست؟
زمانی که دریچههای وریدی در پاها بهخوبی کار نکنند، خون در وریدها جمع میشود (Venous Hypertension). فشار طولانیمدت باعث نشت مایع، التهاب پوست، تغییر رنگ، اگزما و در نهایت زخم میشود. این زخمها معمولاً در ناحیهی قوزک داخلی پا (Gaiter Area) ظاهر میشوند.
علائم مشخصه
- زخم در ناحیهی قوزک داخلی، با لبههای نامنظم
- پوست اطراف زخم قهوهای، قرمز یا بنفش (Hemosiderin Staining)
- تورم پای متأثر، بهخصوص در پایان روز
- درد متوسط که با بالا بردن پا کاهش مییابد
- واریس قابل مشاهده در همان پا
- اگزمای وریدی (پوستهپوسته شدن، خارش)
- ترشح زرد یا چرکی از زخم
تشخیص
- معاینهی فیزیکی توسط متخصص عروق
- سونوگرافی داپلر وریدی (تشخیص دقیق نقطهی نارسایی)
- ABI (Ankle-Brachial Index) برای رد بیماری شریانی همراه
- تستهای آزمایشگاهی پایه
روشهای درمان در کلینیک همراه
- درمان فشاری (Compression Therapy): رکن اصلی درمان — بانداژ چندلایه (4-Layer Bandage) یا جوراب واریس درجه ۲ و ۳
- دبریدمان: پاکسازی بافت مرده
- پانسمانهای جذبی: آلژینات یا فوم برای زخمهای ترشحدار
- درمان نارسایی وریدی: ابلیشن لیزری اندوونوس (EVLA)، اسکلروتراپی، استریپینگ — با همکاری متخصص عروق
- وکیوم تراپی (NPWT): برای زخمهای وسیع و مقاوم
- پیوند پوست: در زخمهای بسیار وسیع
- درمان عفونت: در صورت وجود سلولیت یا عفونت ثانویه
نقش درمان فشاری
درمان فشاری مهمترین رکن درمان زخم وریدی است. بدون درمان فشاری مناسب، هیچ زخم وریدی بهطور پایدار بهبود نمییابد. در کلینیک همراه، نوع و درجهی فشار بهطور دقیق و فردی برای هر بیمار تعیین میشود.
پیشگیری
- درمان بهموقع واریس پا
- استفاده از جوراب واریس مناسب در ساعات طولانی ایستادن
- ورزش منظم (پیادهروی، شنا)
- کاهش وزن در افراد چاق
- بالا گذاشتن پاها در زمان استراحت
- اجتناب از ایستادن یا نشستن طولانیمدت
سؤالات متداول
چقدر طول میکشد زخم وریدی خوب شود؟
زخمهای وریدی متوسط معمولاً در ۳ تا ۴ ماه با درمان فشاری مناسب بهبود مییابند. زخمهای وسیع ممکن است ۶ تا ۱۲ ماه نیاز داشته باشند.
آیا جوراب واریس را همیشه باید پوشید؟
پس از بهبود زخم، استفادهی دائمی از جوراب واریس درجه ۲ برای جلوگیری از عود توصیه میشود.
آیا بدون درمان واریس، زخم بهبود مییابد؟
ممکن است موقتاً بهبود یابد، اما عود قطعی است. درمان ریشهای نارسایی وریدی برای بهبود پایدار ضروری است.